Potwierdzanie efektów uczenia się w szkolnictwie wyższym

Przyjęcie na studia wyższe następuje co do zasady w ramach rekrutacji, w oparciu o przepisy art. 169 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym. Jednakże ww. ustawa w art. 170g dopuszcza jeszcze jedną możliwość uzyskania statusu studenta: w wyniku potwierdzenia przez uczelnię efektów uczenia się. Wspomniana procedura została wprowadzona do przepisów o szkolnictwie wyższym w celu wyjścia naprzeciw potrzebom uczenia się przez całe życie i ułatwieniu osobom dojrzałym i posiadającym doświadczenie zawodowe dostępu do studiów wyższych (tj. studiów pierwszego stopnia, studiów drugiego stopnia lub jednolitych studiów magisterskich).

Osoba przyjęta na studia w wyniku potwierdzenia efektów uczenia się będzie mogła uczestniczyć w mniejszej liczbie zajęć. Stworzy to możliwość skrócenia czasu odbywanych studiów lub zmniejszy ich intensywność.

Weryfikacji podlegają efekty uczenia się, czyli zasób wiedzy, umiejętności i kompetencji społecznych uzyskanych już wcześniej przez osobę ubiegającą się o status studenta na podstawie art. 170g.

Ustawa określa wymagania stawiane osobom ubiegającym się o status studenta:

  • świadectwo dojrzałości i co najmniej 5 lat doświadczenia zawodowego – w przypadku ubiegania się o przyjęcie na studia pierwszego stopnia lub jednolite studia magisterskie,
  • tytuł zawodowy licencjata (inżyniera lub inny równorzędny) i co najmniej 3 lata doświadczenia po ukończeniu studiów pierwszego stopnia – w przypadku ubiegania się o przyjęcie na studia drugiego stopnia,
  • tytuł zawodowy magistra (lub inny równorzędny) i co najmniej 2 lata doświadczenia zawodowego po ukończeniu studiów drugiego stopnia albo jednolitych studiów magisterskich – w przypadku ubiegania się o przyjęcie na kolejny kierunek studiów pierwszego lub drugiego stopnia lub jednolite studia magisterskie.

Potwierdzanie efektów uczenia się polega na przeprowadzeniu przez uczelnię formalnego procesu weryfikacji posiadanych przez daną osobę efektów uczenia się, mającego na celu przyjęcie jej na studia.  Weryfikacją efektów uczenia się zajmują się powołane do tego celu komisje, które sprawdzają faktyczne umiejętności, kompetencje i wiedzę, a nie wyłącznie przedłożone dokumenty. Weryfikacja dotyczy efektów uczenia się, które są określone w programie kształcenia dla danego kierunku studiów, poziomu i profilu kształcenia. Komisja w wyniku przeprowadzonej weryfikacji potwierdza, jakie efekty uczenia się określonej osoby odpowiadają efektom kształcenia w programie kształcenia, czy dana osoba uzyskała efekty w stopniu umożliwiającym zaliczenie jej określonych zajęć, grupy zajęć wraz z przypisanymi do nich punktami ECTS. Wtedy też możliwe jest określenie, na którym semestrze/roku osoba taka rozpocznie studia.

Należy podkreślić, że do potwierdzania efektów uczenia się na danym kierunku, poziomie i profilu kształcenia jest uprawniona podstawowa jednostka organizacyjna uczelni posiadająca co najmniej pozytywną ocenę programową na tym kierunku, poziomie i profilu kształcenia, a w przypadku nieprzeprowadzenia oceny na tym kierunku studiów – podstawowa jednostka organizacyjna uczelni posiadająca uprawnienie do nadawania stopnia naukowego doktora w zakresie obszaru kształcenia i dziedziny, do których jest przyporządkowany ten kierunek studiów (art. 170e ust. 1 ww. ustawy). W wyniku potwierdzenia efektów uczenia się można zaliczyć nie więcej niż 50% punktów ECTS przypisanych do danego programu kształcenia określonego kierunku, poziomu i profilu kształcenia.

Warunki odbywania studiów przez studentów przyjętych na studia w wyniku potwierdzenia efektów ucznia się, z uwzględnieniem indywidualnego planu studiów i opieki naukowej, uczelnie obowiązane są określać w regulaminach studiów (§ 1 pkt 9 rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 25 września 2014 r. w sprawie warunków, jakim muszą odpowiadać postanowienia regulaminu studiów w uczelniach).

Uczelnia nie jest uprawniona do tworzenia „skróconych” programów kształcenia dla osób przyjętych w wyniku potwierdzenia efektów uczenia się, ani też tworzenia odrębnych grup studentów kształcących się wg odrębnego programu studiów. Osoby przyjęte na studia w wyniku potwierdzenia efektów uczenia się winny być włączone do regularnego trybu studiów.

Procedury potwierdzania efektów uczenia nie dotyczą kierunki studiów, dla których zostały określone standardy kształcenia (art. 170e ust. 3 ustawy).